Huy động sức dân mà không minh bạch dẫn đến mất niềm tin!
(Dân trí) - Quỹ Phòng chống thiên tai đã phải ngừng thu ở một số nơi để tránh bức xúc của dân, nay Chính phủ lại đề nghị có quỹ ở Trung ương. Các Ủy viên UB Thường vụ Quốc hội cho rằng, nhà nước cần chủ động lo việc vì vấn đề gì cũng huy động sức dân mà việc thu chi lại không minh bạch sẽ dẫn đến mất niềm tin của người dân.
Đây là một khía cạnh được mổ xẻ tại phiên thảo luận tại UB Thường vụ Quốc hội sáng 9/9 về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật Đê điều.
![Huy động sức dân mà không minh bạch dẫn đến mất niềm tin! - 1 Huy động sức dân mà không minh bạch dẫn đến mất niềm tin! - 1](https://icdn.dantri.com.vn/thumb_w/960/2019/09/09/phung-quoc-hien-1-1568014137486.jpg)
Người dân không đồng thuận khi phải nộp quỹ
Trình bày tờ trình dự án luật, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường nêu rõ, trong quá trình thi hành hai luật, điều kiện kinh tế - xã hội trong nước, quan hệ quốc tế đã có nhiều thay đổi, nhận diện và diễn biến tình hình thiên tai và yêu cầu thích ứng biến đổi khí hậu rõ nét hơn nên một số quy định cần được sửa đổi, bổ sung để phù hợp với tình hình hiện nay.
Với Luật Phòng chống thiên tai, một trong những nội dung mới là bổ sung Quỹ phòng, chống thiên tai ở Trung ương để tiếp nhận nguồn hỗ trợ nhân đạo, phi Chính phủ từ quốc tế (không bao gồm nguồn vốn viện trợ), đóng góp tự nguyện ngoài ngân sách nhà nước kịp thời, đúng quy định.
Cụ thể, dự thảo luật quy định: Quỹ phòng, chống thiên tai là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, được tổ chức ở Trung ương và ở cấp tỉnh. Bộ NN&PTNT thành lập, quản lý quỹ ở Trung ương, UBND cấp tỉnh thành lập, quản lý quỹ ở cấp tỉnh.
Thẩm tra dự án luật, nhất trí sự cần thiết sửa đổi hai luật, song UB Khoa học, Công nghệ & Môi trường của Quốc hội còn băn khoăn về một số quy định cụ thể.
Với quỹ phòng chống thiên tai ở Trung ương cơ quan thẩm tra đề nghị Ban soạn thảo cần làm rõ nguồn thu của quỹ, cơ chế sử dụng để không trùng lặp, chồng chéo với nguồn tài trợ, hỗ trợ theo Luật Ngân sách nhà nước, việc điều chuyển giữa quỹ Trung ương và quỹ địa phương để bảo đảm quyền lợi của các quỹ địa phương.
Lập quỹ và sử dụng quỹ thế nào cũng là vấn đề được quan tâm thảo luận. Theo Chủ nhiệm UB Pháp luật Nguyễn Khắc Định thì, một số nơi người dân và doanh nghiệp không đồng thuận khi phải nộp quỹ.
Ông Định băn khoăn, luật này đề nghị có quỹ ở Trung ương, tức là thêm tổ chức bộ máy nhưng không rõ nguồn lực, chủ yếu là điều chuyển từ địa phương thừa lên rồi chuyển cho địa phương khác đang thiếu. Chủ nhiệm UB Pháp luật đề nghị phải tính kỹ để có được sự đồng thuận.
Thiên tai, nhận ủng hộ hàng chục triệu “đô” mà chi tiêu rất khó
![Huy động sức dân mà không minh bạch dẫn đến mất niềm tin! - 2 Huy động sức dân mà không minh bạch dẫn đến mất niềm tin! - 2](https://icdn.dantri.com.vn/thumb_w/960/2019/09/09/tuy-1-1568014254860.jpg)
Cho rằng xây dựng quỹ chính là huy động sức dân, Trưởng ban Công tác đại biểu Trần Văn Tuý đề nghị phải quy định thật chặt chẽ để tránh huy động tràn lan.
“Trước đây khó khăn thì kêu gọi sức dân, giờ cái gì nhà nước lo được thì phải chủ động mà lo chứ cái gì cũng huy động dân mà lại không minh bạch thì mất niềm tin của dân, phải có điều kiện rất chặt chẽ” - ông Tuý phát biểu.
Chủ nhiệm UB Tư pháp Lê Thị Nga cũng lăn tăn khi thời gian qua, có 8 địa phương chưa sử dụng quỹ. Bà Nga muốn làm rõ lý do vì sao chưa chi, có phải là có địa phương không chi nên mới phải thành lập quỹ trung ương không?
Cung cấp thêm thông tin, Phó chủ nhiệm UB Tài chính - Ngân sách Bùi Đặng Dũng cho biết, quỹ phòng chống thiên tai có nguồn thu từ đóng góp bắt buộc của dân và doanh nghiệp. Nhưng một số nơi đã ngừng thu để tránh bức xúc của dân.
Liên quan đến vấn đề , tại văn bản góp ý Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Phòng chống thiên tai và Luật Đê điều, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nêu rõ, trong 5 năm qua các địa phương trên cả nước mới sử dụng 918 tỷ đồng và còn tồn dư 1.442 tỷ đồng. Như vậy, số chi mới chỉ bằng 39% tổng số thu. Nói cách khác, 1.442 tỷ đồng tiền đáng lý ra được sử dụng trong nền kinh tế thì hiện đang bị đóng băng trong quỹ.
Hồi âm băn khoăn của UB Thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường giải thích, quỹ ở Trung ương chủ yếu để vận động nguồn lực bên ngoài và chi tiêu có nguyên tắc chặt chẽ, không phát sinh bộ máy.
Bộ trưởng Cường cũng cho biết, sở dĩ phải đề nghị thành lập quỹ ở Trung ương là vì mấy năm qua khi có thiên tai một số tổ chức quốc tế ủng hộ lên đến hơn chục triệu đô nhưng chi tiêu rất khó, phải xin các loại chủ trương mới phân bổ được.
P.Thảo